شاه خوبان　

پس از ورود اسلام به ایران، اندیشه اسلامی و مذهب روی تمامی هنرها بخصوص معماری و موسیقی تاثیر شگرفی گذاشته است و با عنایت به این‌که اندیشه عرفانی نوعی برداشت از دین محسوب می‌شود، تمامی هنرمندان سال‌های آغازین ورود اسلام در ایران تحت تاثیر دین و مذهب رایج آن زمان هنر عرفانی را رواج داده و به اوج خود رسانده‌اند.

موسیقی مقامی و عرفانی، یادگار جلوه‌های زیبایی از فرهنگ دیرین شرقی است که از تحریف و دگرگونی مصون مانده است. این نوع موسیقی همیشه با روح و ذوق هنرمندش ارتباطی ناگسستنی داشته است و می‌توان گفت عرفان و هنر هر دو از مباحث ذوقی‌اند و با احساسات لطیف آدمی در ارتباط نزدیکند و انعکاسی از عالم ملکوت و ذات حضرت حق در کره خاکی است که با جمال و کمال یگانه‌اش تناسب دارد.

از آنجا که ذات هنر زیبایی است و عشق مخلوق به خالق نیز از همین جهت قابل بررسی می‌نماید، هنرمند (هنرمند شرقی) را بر آن داشته با اثر زیبایش جلوه‌ای از این زیبایی را تصویرگر باشد. در این میان می‌توان به بیشتر آثار ارائه شده در حوزه موسیقی مقامی و عرفانی اشاره کرد که به جرات باید گفت بیشتر این آثار از کارهای خوب بازار موسیقی بوده است که می‌توان به آثار ارائه شده از سوی مرحوم سیدخلیل عالی‌نژاد و سیدعلی جابری و دیگرانی از این قبیل اشاره کرد.

آلبوم« شاه خوبان» کاری از گروه موسیقی ردا با تنظیم یونس خان‌بیگی از هنرمندان جوان ایرانی ا‌ست که بتازگی راهی بازار موسیقی شده و دارای حال و هوای موسیقی عرفانی و مقامی است که تمام عناصر موسیقایی اصیل ایرانی در آن گنجانده شده است که به فرهنگ باستانی و فرهنگ کنونی موسیقی و ساختار معنوی و عرفانی نیز نگاهی کامل داشته است.

فرم جمله‌بندی‌های کوتاه مخصوص موسیقی عرفانی و پرهیز از طولانی‌بودن جملات تصنیف و ایجاد حالت‌های شدت و ضعف در جملات سازی و آوازی بیشتر قطعات، به اثربخشی و القای حس عرفانی کمک کرده است. نباید از نگاه خاص یونس خان‌بیگی به گوشه‌های موسیقی مقامی نیز غافل ماند و همچنین استفاده بجا از موسیقی ردیفی و دستگاهی ایرانی و کاربرد مطلوب از آن در برخی قطعات دیده می‌شود که نمایانگر تسلط کامل این هنرمند به موسیقی اصیل ایرانی‌ است، به‌عنوان مثال می‌توان در قطعه جانانم ، با آواز زیبایی در بیات اصفهان که خان‌بیگی با هنرمندی خاص خود روی شعری از دیوان شمس (امروز شهر ما را صد رونق است و جان است‌‌/‌‌ زیرا که شاه خوبان امروز در میان است‌‌/‌‌ زان آفتاب خوبی، چون بر زمین بتابد‌‌/‌‌ آن دم زمین خاکی بهتر زآسمان است) اجرا کرده، اشاره کرد که این کار را شنیدنی کرده است.

باید به این نکته نیز اشاره کرد که وجود آثار بزرگ ادبیات عرفانی نیز سهم بسزایی در به‌وجود آوردن آثار بزرگ موسیقی عرفانی داشته است. اشعار شاعران بزرگی چون مولانا به این وادی شکوه و عظمتی وصف‌نشدنی بخشیده است.

شاه‌خوبان دومین اثر ارائه شده از سوی یونس خان‌بیگی پس از آلبوم «آن سوی حرف و صوت» است که در این کار هنرمندان جوانی چون شهاب بیگی (تار و تنبور)، ناصر الواری(کمانچه و تنبور)، وحید الواری (دف)، علی الواری (آواز) و فردین دانش (تنبور) وی را همراهی کرده‌اند و با همدلی همدیگر قطعات رویای غربت، جانانم، قبله حاجات، جان جهان و زکجایی را در این آلبوم جمع‌آوری کرده‌اند.

حمید فرید‌‌ /‌‌ جام‌جم